Аслъан ахэм ащыщ

Мы унэ зэхэт дэхэшхохэм ясурэтэу шъулъэгъурэр, Краснодар зыгъэкIэракIэхэу урамэу Российскэм щагъэпсыхэрэр псэупIэ комплексэу «Москва» зыфаIуагъэм хэхьэх. Ахэр тапэкIэ къэлэшхом щагъэпсыгъэ псэупIэ комплексхэм ялъытыгъэмэ, анахь дахэх, лъагэх, кIэракIэх, зэтегъэпсыхьагъэх, лъэхъаным дештэх.

%d1%84%d0%be%d1%82%d0%beА зигугъу къэтшIырэ псэупIэ комплексышхоу тикIэлэгъу зы­щыкIогъэ, тызщеджэгъэ, непи тикъоджэдэсхэр зыщылажьэхэрэ, ти Адыгэ хэку иапэрэ къэ­лэ гупчагъэу Краснодар щызыгъэпсырэр Пэнэжьыкъуае икIэлэ пIугъэу, тигъунэгъу кра­им имызакъоу, Адыгэ Республикэми дэгъоу щызэлъашIэрэ, Краснодар и Къэлэ Думэ идепутатэу, ащ икомитетхэм ащыщ итхьаматэу, зэлъашIэрэ псэо­лъэшIэу Нэхэе Аслъан. Къыд­гурэIо тигъэзетеджэ пстэуми ар дэгъу дэдэу ашIэн зэрамы­лъэ­кIыщтыр. Ащ фэшI нэбгырэ мил­лион зыщыпсэурэ къэлэшхоу Краснодар ипарламент идепутат адыгэ кIалэу, къэлэдэсхэм цыхьэ зыфашIырэ, агъэлъэпIэрэ, зищытхъу аIорэ Нэхэе Аслъан щыIэныгъэ гъогоу къыкIугъэм кIэкIэу игугъу къэт­шIын.

Аслъан ищыIэныгъэ гъогу тыкъытегущыIэным тыфемыжьэ­зэ, янэ-ятэхэм гущыIэ зытIукIэ ягугъу къэтшIын. «Лъапсэ зимы­Iэм шъхьапэ иIэщтэп» аIо. Тинахьыжъ гъэзетеджэхэм лъэ­шэу ягопэщт Аслъан ятэу Нэхэе Юсыф игугъу къызытшIыкIэ, сыда пIомэ 1950 — 1960-рэ илъэсхэр зиныбжьыкIэгъугъэ-хэм къашIэжьыщт пэсащэу зидунае зыхъожьыгъэ Нэхэе Юсыф. КIэлэ ищыгъэ лъэпэ-лъагэу, нэгушIоу, бэрэчэтэу, нэхъоигъэ-адыгэгъэ дахэр хэ­лъэу, цIыфышIу хьалэлэу, хабзэм иIофышIэкIошхоу щытыгъ. 1957-рэ илъэсым ВЛКСМ-м и Теуцожь райком иапэрэ секретарэу хадзи илъэсыбэрэ ныбжьыкIэхэр дахэу зэрища­гъэх. А лъэхъаным краим тыхэтыгъэти, Пшызэ шъолъыр имызакъоу, СССР къэралыгъо­шхощтыгъэм тикъоджэ цIыкIухэу ПчыхьалIыкъуаерэ Шыхьанчэрыехьаблэрэ Юсыф ащызэхаригъэщэгъэгъэ типшъэшъэжъые ныбжьыкIэ натрыфлэжь брига­дэхэм ящытхъу, ядахэ щаIуа­тэщтыгъ. Нэужым Нэхэе Юсыф Пэнэжьыкъое сельпом итхьамэтагъ, Пэнэжьыкъое совхозым идиректор иапэрэ годзагъ. Ау гукъаор ыкъо анахьыжъэу зигугъу къэтшIырэ Аслъан непэ лъэгапIэу зынэсыгъэр Юсыф къызэримылъэгъужьыгъэр ары.

Джащ фэд, Аслъанэ янэ Ну­­ри­ети 1953-рэ илъэсхэм къащегъэжьагъэу культурэм иIо­фышIэкIошхозэ къыхьыгъ. А лъэ­хъаным библиотечнэ сэнэ­хьат зиIэ цIыф районым исы­гъэп. Ростов-на-Дону дэт библи­отечнэ техникумыр къыухи, пстэ­уми апэу ар зэзыгъэгъотыгъэр Нуриет. Апэу район тхылъ­еджапIэр Пэнэжьыкъуае щызэхэзыща­гъэр Нэхэе Нуриет, илъэс 35-рэ ищытхъу аригъа­Iо­зэ Iоф ышIа­гъэу 1987-рэ илъэ­сым пенсием кIожьыгъэ. СССР-м куль­турэмкIэ иминистрагъэу Фур­цевам Щытхъу тхылъэу къыфигъэшъошэгъагъэр адырэ къыратыгъабэхэм анахь егъэ­лъапIэ.

ИщыIэныгъэ гъогу

1957-рэ илъэсым Пэнэжьы­къуае къыщыхъугъ. «4» закъо нахь хэмытэу «5» закIэкIэ гу­рыт еджапIэр, диплом плъыжь­кIэ Пшызэ мэкъумэщ институтым ипсэолъэшI факультет къыухыгъэх. 1979-рэ илъэсым «Крайколхозстроим» итрест IофшIэныр щыригъэжьагъ. МПМК-у «Краснодарская-2-м» ипсэолъэшI участкэ ипащэуи хадзыгъ. Нэбгырэ 600 хъурэ кол­лективым тхьаматэ зыфа­шIым ыныбжьыгъэр илъэс 31-рэ.

Вахтэ IофшIакIэм тетэу Тверскэ хэкум IофшIэнхэр щигъэ­цэкIэнхэу пшъэрылъ къыфа­шIыгъагъ. Илъэсищрэ ащ ирайони 10-мэ квадратнэ метрэ мин 600 хъурэ псэолъэ зэфэшъхьафхэр ащагъэпсыгъэх.

Ащ дакIоу Краснодари Iоф­шIэнышхохэр щызэшIуахыгъэх. «ЗэхъокIыныгъэм» илъэхъан чIыпIэ къин ифэгъагъэх. Бюджет организациехэм ахъщэ яIагъэп, псэолъэшIхэм Iоф адашIэнэу фэягъэхэп. Ау ущыIэн, упсэун фэягъэ. Нэхэе Аслъан ахэм адэлэжьэныр зэпигъэугъэп. А илъэсхэм краим, къалэм гъэ­сэныгъэмкIэ, культурэмкIэ, пса­уныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иорганизациехэм IофшIэн бэдэдэ афызэшIуихыгъ. Ахэм ащыщых Краснодар щашIыгъэ диагностическэ гупчиплIыр, я 12-рэ ыкIи я 17-рэ поликлини­кэхэр, кIэлэцIыкIу зыгъэпсэ­фыпIэ лагерэу «Дубрава» зы­фиIоу Северскэ районым итыр, реабилитационнэ гупчэу «Екатеринодар» зыфиIорэр, «Станция переливания крови» зыфи­Iоу непэ зэрыгушхохэрэри Ас­лъан ипсэолъэшIхэм яIэшIагъэх.

ПсэупIэ комплексэу «Москва» арегъэшIы

Ар зыщаригъэгъэуцурэр Крас­нодар и Прикубанскэ округ иурамэу «Российская» зыфа­Iорэр ары. Ахэр зэфэдэ унэ­шхуитIоу, фэтэрыбэу зэхэтхэу, Краснодар анахь лъагэ дэмытэу (къат 26-м нэсэу) гъэпсы­гъэх. Апэрэ унэу фэтэр 750-рэ хъурэр зырагъэжьагъэр 2014-рэ илъэ­сым икъихьагъур ары. ГъэрекIо игъэмафэ IофшIэнхэр зэрэкIо­хэрэр тигъэлъэгъунэу Ас­лъанэ тызарегъащэм, псэо­лъэшIхэм унэ кIоцIхэр зэтырагъэпсыхьэ­щтыгъэх, ятIонэрэ унэм ылъап­сэ фежьэгъагъэх. Апэрэ унэр 2016-рэ илъэсым ибжыхьэ атынэу къытаIогъагъ, мэзэ заулэкIэ нахь пасэу, мэ­лылъфэгъу мазэм аухи, унэхэр зыщэфыгъэ­хэр чIагъэхьа­жьыгъэх.

12Ащ фэшI Нэхэе Аслъан игу­шIуагъо дагощынэу, иIофшIагъэ аригъэлъэгъунэу аригъэщэгъагъэх Пэнэжьыкъуае инахьыжъхэм, езыгъэджагъэхэм ащыщхэр. Ахэм тэри тахэтыгъ. Къытигъэ­плъыхьагъэх унэхэр, щагухэр зэрэзэтегъэпсыхьагъэхэр, унэ чIэгъым щыIэ гаражыр, фабэр къэзытырэ котельнэр, тыдищэягъ я 26-рэ къатэу шъхьэр къэзыгъэуназэрэми, иIофшIэ­гъухэми таIуигъэкIагъ. Къэтлъэгъугъ ятIонэрэ унэ зэхэтышхоу фэтэр 750-рэ хъурэм ыпкъ дахэ агъэуцугъахэу унэ кIоцIхэм Iоф зэрэщашIэрэри.

ПсэупIэ комплексыр къи­хьащт 2017-рэ илъэсым игъэмафэ заухыкIэ, унэгъо 1500-рэ ащ щыпсэущт. Ар зыфэдизыр къитыдзагъэти, Пэнэжьы­къуае, Гъобэкъуае ыкIи Джэ­джэхьаблэ ащыпсэухэрэм къе­хъущтэу къычIэкIыгъ. Тлъэгъу­гъэр, Краснодар гъэкIэрэкIэ­гъэ­нымкIэ тиадыгэ кIалэ фызэ­шIо­кIы­гъэр дгъэшIагъоу, тырыгу­шхозэ тыкъэкIожьыгъ. Ар ти Адыгей щыпсэухэрэми ядгъашIэ тшIоигъоуи мы тхыгъэр къэдгъэхьазырыгъ.

Къэлэ Думэм идепутат

Нэхэе Аслъан Краснодар и Къэлэ Думэ идепутатынымкIэ кандидатэу зыкъызегъэлъа­гъом, нэбгырибгъу къыдиуцогъагъ. Ахэм къахахи адыгэ кIалэр къэлэшхом и Думэ идепутатэу хадзыгъ. Ащ икомитетхэм ащыщ непэ итхьамат.

ЩытхъуцIэу иIэри бэдэд. Урысые Федерацием ыкIи Ку­бань язаслуженнэ псэолъэшI, Урысыем, Къыблэ федеральнэ шъолъырым, Адыгэ Республикэм япсэолъэшI гъэшIуагъ. Медалэу «За выдающийся вклад в развитие Кубани» зы­фиIорэри къылэжьыгъ. Экономикэ шIэныгъэхэмкIэ кандидат. Урысыем гъэсэныгъэмкIэ и Министерствэ къыгъэнэфагъэу Пшызэ къэралыгъо технологическэ университетым иаттестационнэ ыкIи иэкзаменационнэ комиссиехэм ятхьамат.

ШIушIэным къыфэхъугъ

Микрорайонэу Юбилейнэр зэтегъэпсыхьэгъэнымкIэ, ихэ­дза­кIохэр гъэрэзэгъэнхэмкIэ Аслъан ышIэрэр гъунэнчъ. Яна­хьыжъхэр гъэмафэрэ автобусым исхэу, ящыкIагъэр зыда­Iыгъэу хы ШIуцIэ Iушъом зыкъа­гъэпсэфынэу арегъащэх, экскурсиехэр ащ ащафызэхащэх. Паркэу «Рождественскэм» гъэпсэфыпIэ дэгъухэр ащыфызэтыригъэпсыхьагъ, ансамблэу «Любаша» зыфиIорэм адыгэ орэдэу «Синанэр» егъэжъы­нчы.

11Аслъан илъэныкъо гупси щы­гъупшэрэп. Пэнэжьыкъое чIыпIэ коим ипащэу Кушъу Аслъан къытиIуагъ илъэс пчъагъэ хъу­гъэу якъэхалъэхэм къазгъырэу, къэнэтIэхэсэу, нэмыкIхэу зы­щыкIэхэрэр къызэрафищэрэр. КъоджакIэм щыIэ къэхалъэм унэу дэтым ышъхьэ зэбларигъэ­хъугъ.

Теуцожь районым иветеранхэм я Совет итхьаматэу Нэ­мытIэкъо Юри Нэхэе Аслъан лъэшэу фэраз. Илъэс къэс ТекIоныгъэм и Мафэ къызы­сыкIэ, ащ ифонд сомэ мин 30 — 50 къыримыгъахьэу къыхэкIырэп.

«Адыгэ макъэми» ишIушIэ къынэсы

ГъэрекIо лъэпкъ гъэзетым икIэгъэтхэнкIи IэпыIэгъу къытфэхъугъ, иIофшIэгъоу Хъот Хьисэрэ Нэхэе Аслъанрэ сомэ мин 40 къытфатIупщи, яшIуагъэ къытагъэкIыгъ.

Игъэхъагъэхэм, цIыфхэм щыт­хъоу фаIорэм, лъытэныгъэу Ас­лъан фашIырэм тапэкIи ахэ­хъо­­нэу, псауныгъэ пытэ иIэу илъэсыбэ къыгъэшIэнэу тэри фэтэIо.

Нэхэе Рэмэзан.