Адыгеим и ЛIышъхьэ хэлэжьагъ

Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным тыгъуасэ Кремлым щызэрищагъ Урысые Федерацием и Къэралыгъо ­Совет изэхэсыгъо. Ащ щахэплъагъэх псэо­лъэшI комплексым ихэхъоныгъэрэ къэлэ­гъэпсын IофшIэныр нахь тэрэзэу зэхэщэгъэнымрэ ­япхыгъэ Iофыгъохэм. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан зэхэсыгъом хэлэжьагъ.

AAG_0957Iофыгъоу зытегущыIэщтхэм ягу­гъу къышIызэ Владимир Путиным хигъэунэфыкIыгъ непэ къаIэтыгъэ Iофыр зигъоу зэрэщытыр ыкIи ащ социальнэ мэхьанэ зэриIэр. Хэгъэгум и Президент зэрилъытэрэмкIэ, Урысыем иэкономикэ нахь зы­къыIэтынымкIэ мэхьэнэ шъхьаIэ ащ иI.

Хэгъэгум и ВВП ипроценти 6 фэдиз зыпэIухьэрэ бэдзэрым илъэныкъо шъхьа­Iэхэм псэолъэшIыныр зыкIэ ащыщ. 2014-рэ илъэсым квадрат метрэ миллион 84,2-рэ ­фэдиз атIупщыгъагъ, илъэсэу икIыгъэм ащ нахьи нахьыбквадрат метрэ миллион 85-рэ. Ау, нахьыпэм фэдэу, цIыфхэр зыщыпсэурэ унэхэм язытет на­хьышIу шIыгъэнымкIэ, фэны­къо­ныгъэу яIэхэм ягъэцэкIэнкIэ джыри бэ щыкIагъэу щыIэр. Бэдзэр амал цыхьэшIэгъухэр дгъэфедэхэзэ (мыщ хэхьэх ипотекэр ыкIи нэмыкI чIыфэхэр), а лъэныкъомкIэ гумэкIы­гъоу цIыфхэм яIэхэр нахь тэрэзэу зэшIотхынхэ тлъэкIыщт, — къыIуагъ Владимир Путиным.

Мылъку къэкIуапIэхэр нахь игъэкIотыгъэу ипотекэм ылъэ­ныкъокIэ дгъэфедэнхэм, техническэ амалэу щыIэхэр на­хьышIу шIыгъэнхэм мэхьанэшхо зэряIэр хэгъэгум и Президент къыхигъэщыгъ ыкIи административнэ пэрыохъуныгъэ­хэу Iизынхэм, пIалъэхэм япхы­гъэу щытхэм нахь къакIед­гъэчын зэрэфаер къыкIигъэт­хъыгъ.

Доклад шъхьаIэ къэзы­шIы­гъэр Къэралыгъо Советым иIо­фышIэ куп ипащэу, Краснояр­скэ краим игубернаторэу Виктор Толоконскэр ары. Ащ къы­зэрэхигъэщыгъэмкIэ, Урысыем 2015-рэ илъэсым пстэумкIи щагъэпсыгъэ унэхэм ащыщэу цIыфхэр зычIэсыщтхэр процент 93,4-рэ хъугъэх. Мы аужырэ илъэсхэм квадрат метрэ миллион 85-рэ мэхъу цIыфхэр зы­чIэсыщт унэу ашIыгъэр, ахэм зэхэубытэгъэ ахъщэу къакIа­кIорэр сомэ триллиони 4-м ехъу.

GNN_0683«Типовой проектированиекIэ» заджэхэрэ институтыр зэхэщэгъэным, гъот макIэ зиIэ цIыфхэм зычIэсыщтхэ унэхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэм, Iахьзэхэлъ шIыкIэм тетэу псэолъэшIыным зегъэушъомбгъугъэным, унэхэр цIыфхэм апае языгъэшIыхэу зипшъэрылъхэр зымыгъэцэ­кIэ­жьыхэрэм зэряфэшъуашэм те­тэу адэзекIогъэнхэм ыкIи нэ­мыкIхэм япхыгъэ Iофыгъохэм зэхэсыгъом илъэхъан анаIэ атырагъэтыгъ.

Адыгеим фэгъэхьыгъэу къэпIон хъумэ, 2013-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу цIыфхэр зычIэсыщтхэ унэу ашIыхэрэр фэди 2,7-кIэ нахьыбэ хъу­гъэх. Унэхэм яшIын ипсын­кIагъэкIэ 2014-рэ, 2015-рэ илъэсхэмкIэ республикэм Къы­блэ федеральнэ шъолъырым исубъектхэм азыфагу апэрэ чIыпIэр щиубытыгъ. Фэтэрыбэу зэхэт унэхэм яшIын, 2014-рэ илъэсым елъытыгъэмэ, процент 70-кIэ нахьыбэ хъугъэ. 2016-рэ илъэсым иапэрэ мэзищ цIыфхэр зычIэсыщтхэ унэ квадрат метрэ мин 31-рэ атIупщыгъ, илъэсэу икIыгъэм елъытыгъэмэ, фэди 1,5-кIэ ар нахьыб.

— 2007-рэ илъэсым къыще­гъэжьагъэу цIыфхэр зычIэсыщт­хэ унэхэм яшIын ипсынкIа­гъэкIэ Адыгеим ихэхъоныгъэхэр нэрылъэгъух. Ау ащ дакIоу къэIогъэн фае а гъэхъагъэхэм такъыщыуцу зэрэмыхъущтыр, анахьэу етIани непэ экономи­кэм изытет зыфэдэм укъы­пкъы­рыкIын хъумэ. Непэ гъэ­кIэжьыгъэнхэ фае псэолъэшIы­нымкIэ рынкэмрэ къэлэгъэ­псын политикэмрэ. ПсэолъэшI лъэны­къор джыри нахь лъэгэпIэ иным нэсынымкIэ непэ зигугъу тшIы­гъэ Iофыгъохэм мэхьанэшхо зэ­ряIэм сицыхьэ телъ, — къы­Iуагъ ТхьакIущынэ Аслъан.

Къэбар жъугъэм иамалхэм ялIыкIохэр Адыгеим и ЛIышъхьэ гущыIэгъу зыфэхъухэм ащ къы­зэриIуагъэмкIэ, къэлэгъэпсын IофшIэныр республикэм нахьы­шIоу щызэхэщэгъэным пае Iоф­тхьэбзэ гъэнэфагъэхэр рахъу­хьэгъахэх. Илъэсэу икIыгъэм ыкIэхэм адэжь «гъогу картэкIэ» зэджагъэхэр аухэсыгъ. Ар зы­фытегъэпсыхьагъэр инвестицие­хэм алъэныкъокIэ шъолъыр зэ­фэшъхьафхэм акIырыплъы­гъэ­ныр, анахь дэгъоу агъэфедэрэ шIыкIэ-амалхэр республикэм игъэкIотыгъэу щыпхырыщыгъэнхэр ары. Адыгеим ишэ­пхъэ-хэбзэ акт заулэми зэхъо­кIыныгъэхэр афэхъугъэх, псэо­лъэшIыным ылъэныкъокIэ документхэм ягъэпсын уахътэу пэ­Iухьэрэр хэпшIыкIэу нахь ма­кIэ шIыгъэнымкIэ ахэм яшIуагъэ къэкIощт. Республикэм псэо­лъэшIыным пае Iизынхэр къащаратыным мэфи 110-рэ гурытымкIэ пэIохьэ; псэолъэ­шIынымкIэ Iизыныр къаIахыным пае гурытымкIэ Iофтхьэбзэ 15 зэшIуахы. Урысые Федерацием ишъолъырхэм апшъэрэ IэнатIэ ащызыIыгъ цIыфхэм яIофшIэн шIуагъэу къытырэм уасэ фэшIы­гъэ­нымкIэ агъэнэфэгъэ пчъагъэхэм ар ашъхьа­дэ­кIырэп.

AAG_1006

Къэралыгъо Советым изэхэсыгъо фэ­хъугъэ кIэуххэм ате­гъэпсыхьагъэу Урысые Федерацием ипсэо­лъэшI комплекс ихэ­хъоныгъэкIэ предло­жение заулэ агъэнэфагъ. Ахэр зыфэгъэхьыгъэхэр инвестиционнэ проектхэр пхырыщыгъэнхэр, техно­ло­гиякIэхэр гъэфедэ­гъэнхэр, псэолъэ­шIы­ным ылъэныкъокIэ хэ­бзэгъэуцугъэу щыIэ­-
хэм зэдегъэштэныгъэ ахэлъхьэгъэныр, къэралыгъо-унэе зэдэлэжьэныгъэм иамалхэр гъэфедэгъэнхэр, программэу «Урысыем щыпсэурэ унагъохэр зычIэсыщтхэ унэхэр» зы­фиIорэм тегъэпсыхьагъэу проектхэр нахь шIуагъэ хэлъэу зэшIохыгъэнхэм пае Iофтхьэбзэ тедзэу зэрахьащтхэр, джащ фэдэу социальнэ ыкIи транспорт инфраструктурэм хэхъо­ныгъэ ягъэшIыгъэныр ары.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къы­зэ­рэхигъэщыгъэмкIэ, республи­кэм инвестициехэмкIэ иIофхэм язытет лъэныкъо пстэумкIи на­хьышIу шIыгъэным епхыгъэ Iоф­тхьабзэхэр тапэкIи лъагъэ­кIо­тэщтых, ащ къыхеубытэ псэо­лъэшIыным ихэхъоныгъи.

Апэрэ сурэтыр А. Гусевым тырихыгъ, ятIонэрэр — Н. Гусевам.