КъыпфэгушIорэм уегъэгупшысэ

Тигъэзет къызэрэхиутыгъагъэу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ шъолъыр зэнэкъокъу зэхищи, лъэпкъ драматургием ипроизведение анахь дэгъур къыхахыгъ. Зэфэхьысыжьхэр жюрим зешIыхэм, кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьы-кIэхэмрэ афэгъэхьыгъэ пьесэу «Сыфаеп къэсщэнэу! Сы-фае-еп!!!» зыфиIорэм апэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ.

DSC_0781

Къэралыгъо филармонием щы­кIогъэ зэхахьэм жюрим итхьа­матэу, филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу Мамый Руслъан, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, театроведэу Шъхьаплъэкъо Къэсэй, филармонием идиректор шъхьаIэу ЛIышэ Рустем, Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм ихудожественнэ пащэу Шъхьэлэхъо Светланэ, Урысыем итеатрэхэм яIофышIэхэм я Союз икъутамэу Адыгеим щыIэм ипащэу Зыхьэ Заурбый, нэмыкIхэри пьесэ анахь дэгъур зытхыгъэ драматургэу, Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Пэрэныкъо Чати­бэ фэгушIуагъэх. Жюрим итхьа­матэу Р. Мамыим зэнэкъо­къум хэлэжьагъэмэ яIофшIагъэ осэ ин фишIыгъ, Ч. Пэрэныкъом шIухьаф­тынэу сомэ мини 100-р ратыжьыгъ.

Шъхьэихыгъэ зэдэгущыIэгъухэр

— Чатиб, тигъэзетеджэмэ ацIэкIэ тэри тыпфэгушIо.

— Тхьауегъэпсэу.

— Лъэпкъ драматургием хэхъоныгъэ ышIынымкIэ зэнэкъокъоу зэхащагъэм мэхьанэу ептырэм къытегущыIэба.

— Шэпхъэ хэхыгъэ иIэу зэнэ­къокъур кIуагъэ. Тафэраз зэхэща­кIохэм, гупшысэ гъэшIэгъонхэр тагъэшIыгъэх.

— Пьесэ макIэп жюрим къырахьылIагъэр.

— КIэлэцIыкIухэм афэгъэхьы­гъэ пшысэхэр, ныбжьыкIэмэ яхьы­лIэгъэ драмэхэр зытхыгъэхэм ащыщых Мэхъош Руслъан, Хьа­къуй Аслъан, Дэрбэ Тимур, Нэ­гъой Зурет, Хъурмэ Хъусен, нэ­мыкIхэри. Нэбгырэ пэпчъ игупшы­сэхэр къызэIуихынхэм фэшI темэу къыIэтыгъэр уахътэм къыпкъы­рэкIы.

— «Сыфаеп къэсщэнэу! Сы-фа-еп!!!» зыфиIорэр птхыным сыда уфэзыщагъэр?

— Драматургиер кIочIэ лъэш. «О, си Тхь, къысфэгъэгъу!» ыIоу стхыгъэр Лъэпкъ театрэм къыщагъэлъагъо. Синыбджэгъухэм, театрэм пыщагъэхэм бэрэ къы­саIоу къыхэкIыгъ комедием ишапхъэ ит пьесэ стхынэу. Анахьэу сызыгъэгушхуагъэр сурэтышI-мо­дельер цIэрыIоу СтIашъу Юр ары. Мафэ къэс пIоми хъунэу къысэушъыищтыгъ езгъэжьэгъэ пьесэр сыухыным фэшI.

— Птхыныр зеогъажьэм гупшысэу пшIыгъагъэмрэ темэр къызэрэзэIупхы-гъэмрэ зэтефэха?

— Нурбый, ар упчIэ дэгъу. Си­IофшIагъэ икIэрыкIэу гукIэ зы­фэсэгъэзэжьы. Къэзымыщэгъэ ныбжьыкIэу, дэмыкIогъэ пшъашъэу тиреспубликэ исыр макIэп. Яшэн-гъэпсыкIэхэр къыбгурыIонхэр Iэ­шIэхэп. Пьесэм кIэухэу фэсшIы­гъэр тIэкIу зэблэсхъужьын фаеу хъугъэ. Театрэм ихудожественнэ пащэу Шъхьэлэхъо Светланэ, театроведэу Шъхьаплъэкъо Къэсэй, СтIашъу Юрэ, фэшъхьаф­хэм сяупчIыжьэу къыхэкIыгъ.

— Комедиер жанрэ къин. ЦIыфыр бгъэщхыщт къодыеп, акъыл хихыным фэпщэн фае…

— Мамый Ерэджыбэ ипьесэхэу «Псэлъыхъохэр», «Дэхэбаринэ ихьакIэщ», нэмыкIхэри клас­сикэм хэхьагъэх. Ащ сенэкъо­къунэу сыфежьагъэп. Щысэ тепхыщтыр Iоф шъхьафэу сэлъытэ. УзыкIэмыхьащтым сыдэу­щтэу уенэкъокъущта?

— Театрэм щагъэуцущтми умышIэу пьесэр отхы. УиIофшIагъэ уасэ къы-фамышIызэ гум ихъыкIы-рэр хэта запIорэр?

— Цыхьэ зыфэсшIырэ ныб­джэгъухэр сыдигъокIи къыскъо­тых. Апэ къахэзгъэщырэр СтIашъу Юр. Театрэм гукIэ Iоф щызышIэ­рэмэ уагъэгъозэщт.

— Чатиб, ор-орэу къэпIо-тэщтэу сыгугъагъ, ау зы упчIэ тылъыIэсыгъэгоп. Илъэс 70-м уитэу «О, си Тхь, къысфэгъэгъу!» зыфиIорэр птхыгъэ.        Илъэс 80 ухъугъэу…

Пэрэныкъо Чатибэ шъабэу мэщхы. Сурэтэу тапашъхьэ илъхэм икIэрыкIэу яплъы, хэщэтыкIы.

— Илъэс 80-м ситэу ятIонэрэ пьесэр стхыгъэ. Ныбжьым зэкIэри елъытыгъэп. ЩыIэныгъэм изэхъо­кIыныгъэхэм уагъэгупшысэ.

— Сэ зэрэсшIэрэмкIэ, театрэм роль 200-м нахьыбэ къыщыпшIыгъ, пьесэ         20-м нахьыбэ адыгабзэкIэ зэбдзэкIыжьыгъ. Уитворчествэ къэзыгъэбаирэмэ ахэри ащыщхэба?

— ГъашIэр хъугъэ-шIагъэхэм яIотакIу. СиIофшIэгъухэм, сиIа­хьылхэм гукIэ зафэзгъазэу, сы­макъэ зэхамыхэу нэплъэгъу за­къокIэ садэгущыIэу бэрэ къыхэ­кIы. Театрэр сищыIэныгъ, си­еджапI.

— Адыгэ Республикэм ия 25-рэ илъэс тыпэгъокIы. ТекIоныгъэм ия 71-рэ илъэс хэдгъэунэфыкIыгъ. Уятэ Хэгъэгу зэошхом хэкIодагъ. Къиныгъохэр къызэунэкIыхэзэ къэбар гушIуагъохэр зэхэпхынхэр орыкIэ сыда?

— ЩыIэныгъэр зэрэгъэпсыгъэм елъытыгъэр бэ. «Къиным зыкъе­мыгъэуф» сиIахьылхэм къысаIоу зэп къызэрэхэкIыгъэр.

— Заом икIэлэцIыкIухэм, уят, уятэшхэм уакъыте-гущыIэ зэрэпшIоигъор сэшIэшъ, бэ тетымыгъа-шIэу тызэIугъакI.

— Дэгъу, Тхьэм шIукIэ тызэ­IуегъакI.

Сурэтым итхэр: ЛIышэ Рустем, Шэуджэн Бэл, Мамый Руслъан, Шъхьаплъэкъо Къэсэй, Шъхьэлэхъо Светлан, Пэрэныкъо Чатиб.