Икъоу ягъэгъотыгъэнхэм фэшI

Экономикэм хэхъоны­гъэ ышIыным ыкIи рес­пуб­ликэм социальнэ зыпкъ­итыныгъэ илъыным дэлэжьэрэ республикэ Комиссием зичэзыу зэхэсыгъоу бэмышIэу иIагъэм фэгъэ­хьы­гъэ къэбар кIэкI тигъэзет къыщыхэтыутыгъ.

3_apteka_lipetskАщ зыщытегущыIэгъэхэ Iо­фы­гъохэм ащыщ непэ къы­фэдгъэзэжьы тшIоигъу, республикэм щыпсэухэрэмкIэ мэхьа­нэу иIэр къыдэтлъытэзэ. Ар фэ­гъэхьыгъ цIыфхэм ящыкIэгъэ Iэзэгъу уцхэр игъом ыкIи икъоу ягъэгъотыгъэным фэшI IофшIэнэу непэ зэшIуа­хырэм.

Ащ епхыгъэу Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэ­гъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуа­гъэм­кIэ, мы лъэныкъомкIэ цIыфхэм яфитыныгъэхэр мыукъогъэнхэм, ыпкIэ зыхэмылъ медицинэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэ­нымкIэ къэралыгъо Программэр гъэцэкIэгъэным амалэу яIэр зэкIэ фагъэIорышIэ. Мы Программэм щыщ Iахьэу цIыфхэм ящыкIэгъэ Iэзэгъу уцхэр ягъэ­гъотыгъэнхэм фэгъэхьыгъэм изэ­шIохын бюджет зэфэшъхьаф­хэм къарыкIэу тиреспубликэ икIыгъэ илъэсым щыпэIуа­гъэ­хьагъэр сомэ миллион 803-рэ мин 553-рэ мэхъу. Ар 2014-рэ илъэсым агъэфедагъэм процент 25-кIэ нахьыб. Тызхэт илъэсми ащ къыщамыгъэкIэнэу рахъухьэ.

Министрэм къызэрэхи­гъэ­щыгъэмкIэ, федеральнэ законэу 2013-рэ илъэсым ашта­гъэм къызэрэдилъытэу, Iэзэгъу уцхэм ыкIи медицинэ пкъыгъо зэфэшъхьафхэм ящэфынкIэ зэ­Iухыгъэ аукцион шIыкIэр ары къызфагъэфедэрэр. Ащ ишIуа­гъэкIэ, ахэм апэIуагъэхьанэу щытыгъэ мылъкум щыщэу къа­гъэнэжьын алъэкIыгъэ ахъ­щэмкIэ етIани Iэзэгъу уцхэр ащэ­фыгъэх. Мыщ дэжьым къыхэгъэщыгъэн фае тикъэралыгъо къыщыдагъэкIырэ Iэзэгъу уцэу ащэфыгъэр (къэмланхэмкIэ къэ­плъытэн хъумэ) зэкIэ зэрагъэ­гъотыгъэм ипроцент 66-рэ зэрэхъугъэр. Ахъщэм ылъэны­къо­кIэ укъикIымэ, ахэм апэIу­хьа­гъэр Iэзэгъу уцхэм ­ящэфын ты­рагъэкIодэнэу щытыгъэм ипроцент 26,9-рэ.

ЗэкIэми тэшIэ сымэджэщхэм (стационарым) цIыфхэм ущяIэзэныр бэкIэ зэрэнахь лъапIэр. Министрэм къызэри­IуагъэмкIэ, ащ пае амбулаторнэу зэIэзэнхэ алъэкIыщтхэм ящыкIэгъэ Iэзэгъу уцхэр икъоу ягъэгъотыгъэнхэм министерст­вэм лъэшэу ынаIэ тырегъэты. Врачым къыритхыкIыгъэ ре­цептымкIэ ыпкIэ хэмылъэу е фэгъэкIотэныгъэ иIэу Iэзэгъу уцхэр икIыгъэ илъэсым икIэ­ухым зэратынэу щыт нэбгырэ 39660-рэ республикэм щы­псэущтыгъ. Ахэм ащыщэу 30441-мэ арагъэгъотыгъэ Iэзэгъу уцхэм ауасэ республикэ бюджетым, нэбгырэ 9219-м ­федеральнэм къахахыгъ.

ФэгъэкIотэныгъэ зиIэу республикэм щыпсэухэрэм (федеральнэхэри региональнэхэри зэхэтхэу) ящыкIэгъэщт Iэ­зэ­гъу уцхэр ыкIи медицинэ пкъыгъо зэфэшъхьафхэр 2015-рэ илъэсым ягъэгъотыгъэнхэм фэшI ищыкIагъэу къалъытэгъа­гъэр сомэ миллион 415-рэ мин 253,99-рэ. Iэзэгъу уцхэм ящэфын пае апэ къатIупщыгъагъэр миллиони 157-рэ мин 618,7-рэ (бюджетитIури зэхэтэу). Нэ­ужым ащ къыхагъэхъожьи, зэ­кIэмкIи агъэфедагъэр сомэ миллион 224-рэ мин 286,3-рэ. Мыщ дэжьым Мэрэтыкъо Рустем къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, уз хьылъэ зиIэхэм яIэзэгъэным фэшI УФ-м псауныгъэр къэ­ухъу­мэгъэнымкIэ и Минис­терствэ 2015-рэ илъэсым сомэ миллиони 102-рэ мин 621,99-рэ зыосэ Iэзэгъу уцхэр Адыге­им къыфитIупщыгъ. Зэрэхъу­рэм­кIэ, фэгъэкIотэныгъэ зиIэхэм Iэзэгъу уцхэр ыпкIэ хэмы­лъэу арагъэгъотыным икIыгъэ илъэсым зэкIэмкIи сомэ миллион 314-рэ мин 449,66-рэ пэ­Iуагъэхьагъ. Ар планэу яIа­гъэм ипроцент 96,2-рэ, ящы­кIэгъагъэм ипроцент 75,7-рэ зэрэхъущтыгъэр.

Комиссием изэхэсыгъо псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ министрэм къызэрэщиIуа­гъэм­кIэ, Iофыгъо зэфэшъхьафэу зэшIуахыгъэхэм яшIуагъэкIэ, цIыфхэм ящыкIэгъэ Iэзэгъу уц­хэр зэрамыгъотырэм ымы­гъэ­разэхэу министерствэм икIы­гъэ илъэсым зыкъыфэзыгъэзагъэхэм япчъагъэ, 2014-м елъыты­гъэмэ, процент 13-кIэ нахь ма­кIэ хъугъэ.

ИкIыгъэ илъэсым долларым ыуасэ зэрэхэхъуагъэм епхыгъэу Iэзэгъу уцхэм алъатын фаеми зыкъиIэтыгъ. Зэблэхъугъэ хъугъэ цIыфым ищыIэныгъэкIэ анахь ищыкIэгъэ Iэзэгъу ­уцхэм я Перечень хахьэхэрэм ауаси (ахэм ауасэ къэралыгъом егъэIорышIэ). Росздравнадзорым мы лъэныкъомкIэ мазэ къэс ригъэкIокIырэ монито­рингым къызэригъэлъэгъуа­гъэм­кIэ, а Iэзэгъу уц купым ха­хьэ­хэрэм ауасэ Урысыем, гу­рытымкIэ, проценти 8,8-рэ щы­хэхъуагъ, Къыблэ федеральнэ шъолъырым — процент 19,4-рэ, Адыгеим — 6,6-рэ.

Iэзэгъу уцхэр зэкIэ пштэмэ, икIыгъэ илъэсым икIэухым ахэр зэращэрэ уасэм Урысы-
ем — процент 23,8-у, Къы­блэ федеральнэ шъолъырым — 19,4-у, Адыгеим — процент 21,5-у хэхъуагъ. Республикэ ми­нистерствэм лицензиро­ва­ни­емкIэ иотдел ­испециалистхэм чэзыу-чэзыоу ауплъэкIу цIыф­хэм нахь ящыкIэгъэ Iэ­зэгъу уцхэр аптекэхэм ателъмэ ыкIи ахэм ауасэ фитынчъагъэу хамыгъэхъоным лъэплъэх.

ЖакIэмыкъо Аминэт.