АгъэшIуагъэх

Чернобыль иатомнэ электростанцие аварие зыщыхъугъэр непэ илъэс 30 мэхъу. Ащ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэ муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ культу­рэмкIэ и Унэу «Гигантым» мы мафэхэм щыкIуагъ.

DSC_8422Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, Iэ­кIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэ­пхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Коми­тет ипащэу Шъхьэлэхъо Аскэр, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм икомитет итхьаматэу Евгений Саловыр, Чернобыль къыщыхъугъэ тхьамы­кIагъом сэкъатныгъэ хэзыхы­гъэхэм я Урысые общественнэ организацие и Адыгэ республикэ къутамэ ипащэу Любовь Нуриахмедовар, муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуа­пэ» политическэ пар­тиехэм ыкIи общественнэ организациехэм зэпхыныгъэ ады­ряIэнымкIэ иотдел ипащэу Вла­димир Алтуниныр, кIэлэ­еджа­кIо­хэр, нэ­мыкIхэри.

1986-рэ илъэсым мэлылъфэ­гъум и 26-м Чернобыль атом электростанцием къыщыхъугъэ авариешхом цIыф миллионхэм ящыIэныгъэ зэри­хъокIыгъ, къэралыгъом итарихъ хэмы­кIокIэжьын лъэужэу къыхэнагъ. Официальнэу къатырэ пчъагъэ­хэм къызэрагъэна­фэ­рэмкIэ, ЧАЭС-м къыщыхъугъэ тхьамы­кIа­гъом нэбгырэ миллиони 9 фэдизмэ зэрар арихыгъ. Украинэм, Белоруссием, Польшэм, нэмыкI къэралыгъуа­бэм ащыпсэурэ цIыфхэм ащ иягъэ ари­гъэкIыгъ. Чернобыль къыщы­хъу­гъэ аварием къызыдихьыгъэ тхьамыкIагъохэм ядэ­гъэ­зы­жьын бэ хэлэжьагъэр. Адыге­им ицIыф­хэри ахэм ащыщых.

— Адыгеим щыщэу ­нэбгырэ 800-м ехъу чэзыу-чэзыоу кIон­хэу, Iоф къыщашIэнэу хъугъэ Чернобыль иатом электростанцие, — къыIуагъ Шъхьэлэхъо Аскэр. — А лъэхъаным радиа­цием пэуцужьыгъэхэм Мые­къуапэ щыпсэурэ нэбгырэ 300 фэдиз ахэтыгъ. Нэбгырэ пэпчъ лIыхъужъэу плъытэнэу щыт, сы­да пIомэ ящыIэныгъэ шъхьамысхэу акIыб дэтхэр, цIыф лъэп­къыр зэрэпсаоу радиацием имашIо ахэм щаухъумагъ. Мыгъэ илъэс 30 мэхъу а тхьа­мыкIагъор зыхъугъагъэр. Ащ хэ­лэжьагъэхэу, къин щызы­лъэ­гъугъэхэм шIухьафтынхэр яттынхэу тызэIукIагъ.

Адыгэ Республикэм и ЛIы­шъхьэу ТхьакIущынэ Аслъан ыцIэ­кIэ рэзэныгъэ тхылъхэр Чер­нобыль къыщыхъугъэ тхьа­мыкIагъом идэгъэзыжьын хэлэжьэгъэ нэбгыри 7-мэ Шъхьэлэхъо Аскэр нэужым аритыжьыгъ. Аварием ­хэлэжьагъэхэм афэгъэхьыгъэ тхылъэу «Опа­ленные атомом» зыфиIорэр экземпляр 500 хъоу къы­да­гъэкIыгъ. Чернобыль къыщыхъугъэ тхьамыкIагъом сэ­къат­­ныгъэ хэзыхыгъэхэм я Уры­сые общественнэ организацие и Адыгэ республикэ къутамэ ипащэу Любовь Нуриах­медовам тхылъыр Шъхьэлэхъо Аскэр ритыгъ. Ащ икъыдэ­гъэ­кIын иIахьышIу зэрэхилъ­хьа­гъэмкIэ зэрэфэразэр игу­щыIэ къыщыхигъэщыгъ.

DSC_8406

Чернобыль къыщыхъугъэ ава­рием къызыдихьыгъэ тхьамыкIа­гъохэм ядэгъэзыжьын хэлэжьа­гъэхэм АР-м и Къэралыгъо Со­вет — Хасэм икомитет итхьа­матэу Евгений Саловым Парламентым итын лъапIэхэмрэ ищытхъу тхылъхэмрэ аритыжьыгъэх. Мыекъуапэ имэрэу Александр Наролиным ыцIэкIэ къэгущыIагъ муниципальнэ об­разованиеу «Къалэу Мыекъуа­пэ» политическэ партиехэм ыкIи общественнэ организацие­хэм зэпхыныгъэ адыряIэнымкIэ иот­дел ипащэу Владимир Алтуниныр ыкIи Чернобыль къы­щыхъугъэ тхьамыкIагъом идэ­гъэзыжьын зиIахьышIу хэ­зышIыхьэгъэ Александр Харламовым псэупIэ сертификат ритыжьыгъ. УФ-м ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ имедальхэр къэзылэжьыгъэхэм Iоф­тхьабзэм щаратыжьыгъэх. Чер­нобыль къыщыхъугъэ аварие­шхом хэлэжьагъэхэм яшъузабэхэри зэхахьэм къыщыхагъэ­щыгъэх. «Чернобыль иатомнэ электростанцие къыщыхъугъэ авариер ­илъэс 30 хъугъэ» зы­фиIорэ тамыгъэхэри зыфагъэ­шъошагъэхэм джащ фэдэу аратыжьыгъэх.

Гъонэжьыкъо Сэтэнай.

Сурэтхэр Iэшъынэ Аслъан ты­рихыгъэх.