Щысэ зытепхын фэе ныбжьыкI

Адыгэ лъэпкъым ибаигъэ, ишэн-зекIокIэ дахэхэр къэралыгъо зэфэшъхьафхэм амыгъэшIэгъон алъэкIырэп. ТикIалэхэм, типшъашъэхэм шIэныгъэ куоу зэрагъэгъотырэм дакIоу ны-тыхэм къахалъхьэгъэ гъэсэпэтхыдэр агъэцакIэ, ащ рэгъуазэх.

image (2)— ЕджапIэм сыщеджэ зэ­хъум мыщ фэдэ лъэгапIэхэм санэсыным сыщыгугъыщты­гъэп, — къытфеIуатэ Германием Iоф щызышIэрэ Нэхэе Маринэ. — Адыгэ лъэпкъым ыцIэ нэмыкI къэралыгъом щызгъэIун амал сиIэщтми сшIагъэп. Краснодар дэт гимназием илъэси 10-рэ инджылызыбзэр щызэз­гъэшIагъ, нэужым Пшызэ къэралыгъо университетым сычIэ­хьагъ. Ащ программэу иIэхэм ащыщыгъ «Мировая экономика» зыфиIо­рэр. А университетымрэ Апшъэрэ техническэ ыкIи экономическэ шIэныгъэ­хэм­кIэ университетэу Берлин дэтымрэ зэзэгъыныгъэу зэда­шIыгъэм ишIуа­гъэкIэ, шIоигъо­ныгъэ зиIэу, мыщ зэрифэшъуашэу зыкъыщызы­гъэлъагъохэрэм дипломитIу къахьын алъэ­кIы­щтыгъэ. Экономи­кэмкIэ фа­культетым а про­грам­мэмкIэ сы­чIэхьагъ.

ЕджапIэм инджылызыбзэр зэрэщызэригъэшIагъэм къыхэ­кIэу университетым нэмыцыбзэр Маринэ къыщыхехы. Сыдигъуи зэрихабзэу, лъэшэу фэ­щагъэу, ыгу къыдеIэу шIэныгъэ­хэр зэригъэгъотыщтыгъэх. Германием кIоныр, ащ щеджэныр инасып къыхьыным егупшысэ­щтыгъэп. Программэм дакIоу Маринэ илъэсищырэ нэмыцыбзэр зэригъэшIагъ. Нэужым Гер­манием къикIыгъэ профессорхэр Краснодар дэт университетым къэкIуагъэх, яшIэныгъэ­хэмкIэ анахь къахэщырэ студентхэр къыхахыгъэх.

— Сызщеджэрэ факультетым щыщэу нэбгыритIоу тыкъы­хахыгъ, — еIо Маринэ. — Гер­манием иуниверситет илъэсныкъорэ сыщеджэн амал сиIэ зэрэхъугъэр лъэшэу сигопагъ.

Уимылъэпкъэгъоу, нэмыкI шэн-хабзэхэр зиIэхэм уахэсыныр псынкIэп. Ахэм яцIыф гъэпсыкIэ, язекIуакIэ о узэсагъэм текIых. Сыд фэдизэу дэгъоу абзэ зэбгъэшIагъэми, уиныдэлъфыбзэ фэдэ ар хъу-рэп. Германием шапхъэу илъхэр, щыпсэурэ цIыфхэм ягъэ­псыкIэ есэфэ Маринэ къехьы­лъэкIыгъ.

— Апэрэ уахътэм ащ сыщеджэныр, сыщыпсэуныр къин къысщыхъущтыгъ. ЫпэкIэ нэ­мыкI къэлэ чыжьэ сыкIоу къы­хэкIыгъэп, сянэ-сятэхэр, сигупсэхэр къызэрэспэчыжьэ­хэр къысэхьылъэкIыщтыгъэ, — къе­Iуатэ тигущыIэгъу. — Краснодар егъэджэн сыхьатхэр зэ­рэщыкIорэмрэ сыздэкIуагъэмрэ лъэшэу зэтекIыщтыгъэх. Берлин зэкIэ ор-орэу, онлайн шIы­кIэм тетэу къыхэохы. Джащ фэдэу ушэтынхэми Интернетым­кIэ захэотхэ. Лекцием икъэ­Iотэни, семинархэр, ушэтынхэр зэрэкIохэрэри сызэсэгъэ шIыкIэм лъэшэу текIыщтыгъэх.

Пшъэшъэ ныбжьыкIэр илъэс­ныкъо пIалъэу иIагъэм Берлин дэт университетым къыщеджагъ, ушэ­тынхэр дэгъоу къызетыхэм Пшызэ къэралыгъо университетым къыгъэзэжьыгъ. Илъэсрэ щеджагъ, нэужым дипломыр къыратыным пае Германием ыгъэзэжьи, еджэным пидзэжьыгъ.

— ДипломитIур къызэрэсхьыщтым пае илъэсрэ нахьыбэу седжагъ, ау ащ сырыкIэгъо­жьыгъэп, — къытфеIуатэ Маринэ. — Мэзихырэ дипломым итхын сыпылъыгъ, темэри сэр-сэрэу къыхэсхыгъ. НэмыкIыб­зэкIэ сызэрэтхэрэр къысэхьы­лъэкIыщтыгъэ, ау пшъэрылъэу зыфэзгъэуцужьыгъэр згъэцэ­кIэ­ным сишъыпкъэу сыпылъыгъ.

КIэлэегъаджэхэри IэпыIэгъу къызэрэфэхъущтыгъэхэр Маринэ игущыIэ къыщыхегъэщы. Ахэр ныбджэгъушIу къыфэхъугъэх, ымышIэрэр къыфаIотагъ, къы­гурагъэIуагъ.

— ДипломитIури сIыгъэу Iоф­шIэным сылъыхъунэу езгъэ­жьагъ. Сыкъызщыхъугъэу, сыз­щапIугъэ къалэмкIэ апэ сыублагъэ, — къеIо тигущыIэгъу. — Анахьэу сызпылъыгъэр Iоф­шIэным Германием щызэзгъэ­гъотыгъэ шIэныгъэхэр щызгъэ­федэнхэу амал сиIэныр ары, ау ащ фэдэ IофшIапIэ згъотыщтыгъэп. Нэужым Германием ИнтернетымкIэ организацие зэфэшъхьафхэм резюме афэзгъэхьыгъ. Къысаджэхэу, къыс­кIэупчIэхэу ахэм рагъэжьагъ.

Маринэ Германием Iоф зы­щишIэрэр илъэси 5-м ехъугъ. Консалтинговэ фирмэм щэлажьэ. ТигущыIэгъу къызэриIуа­гъэмкIэ, банкхэм япрограммэхэр зэрагъэпсыщтхэмкIэ, ахэр яIофшIэн зэрэрапхыщтымкIэ упчIэжьэгъу афэхъух, Маринэрэ иIофшIэгъухэмрэ ахэм яIэпыIэгъух.

— СиIофшIэн лъэшэу сыгу рехьы, — къеIуатэ пшъэшъэ ныбжьыкIэм. — Ащ ишIуагъэкIэ сишIэныгъэхэм ахэзгъэхъон, нэмыкI лъэпкъхэм нэIуасэ са­фэхъун, ахэм якультурэ зэз­гъэшIэн сэлъэкIы. Краснодар сыкъэкIожьын гухэлъхэр сиIэх, ау джырэ уахътэ сиIофшIэн сегъэразэ.

Маринэ Германием зэрэнэсэу Адыгэ Хасэм кIуагъэ, ти­лъэпкъэгъоу ащ щыпсэухэрэм нэIуасэ афэхъугъ. Пшъэшъэ Iуп­кIэу, Iушэу зэрэщытым имызакъоу, ащ гуфэбэныгъэу, шъхьэкIэфэныгъэу хэлъым узы­фащэ, нахьыбэрэ гущыIэгъу уфэхъу пшIоигъо охъу. Маринэ адыгабзэр, урысыбзэр, инджылызыбзэр, нэмыцыбзэр дэгъу дэдэу ешIэх. Джырэ уахътэм Франкфурт Iоф щешIэ.

— Сянэ-сятэхэм шIошъхъу­ныгъэ къысфыряIэу нэмыкI къэралыгъо сызэрагъэкIуа­гъэм­кIэ лъэшэу сызэрафэразэр сигущыIэ къыщыхэзгъэщы сшIо­игъу, — еIо Маринэ. — Ахэр къызэрэсщыгугъыгъэхэр къызэрэзгъэшъыпкъэжьыщтым, си­лъэпкъ дахэкIэ зэрязгъэшIэ­щтым сыпылъ.

Нэхэе Маринэ фэдэхэр ныб­жьыкIэхэмкIэ щысэтехыпIэх. Ахэм тарыгушхон, дгъэлъэ­пIэнхэ фае. Маринэ шIэныгъэ куу зэрэзэригъэгъотыгъэм, нэмыкI къэралыгъом чанэу Iоф зэрэщишIэрэм ямызакъоу, адыгэ лъэпкъым идахэ аригъэIуагъ, икультурэ нэмыкIхэм ари­гъэ­лъэгъун ылъэкIыгъ.

Гъонэжьыкъо Сэтэнай.