Сызыщыщым сыщыхьакI, сызыщымыщым сыщыбысым

Арэущтэу зыкIыщытыр сызыщымыщым сыща­пIугъэшъ, сызыщыщым сыщашIэрэпышъ ары. Сэщ фэдэ бэдэдэ Хэгъэгу зэошхоу щыIагъэм ритэкъухьагъ, ибэ ышIыгъ. Сятэ хьатыгъужъыкъое Кобэщэчмэ ащыщыгъ, сянэ еджэркъое Дзыбэмэ япхъугъ. Сянэ апэрэ адыгэ пшъэшъэжъыехэу Краснодар щеджагъэхэм ахэтыгъ. Ахэр ­Хьахъуратэм ригъэджэгъагъэх. Еджэныр къызеухым, Мыекъуапэ къагъэкIожьыгъ, апэдэдэ типографием Iоф щызышIагъэхэм ащыщыгъ. Тхылъхэр, гъэзетхэр къыхаутыщтыгъэх. Сятэ дзэ къу­лыкъум къикIыжьыгъэу Мыекъуапэ сянэ щыIу­кIэгъагъ.

Сятэшхэр зэшыбэ хъущтыгъэх, нэмыц зауи, фин зауи ахэкIуадэхи, сятэ зэкIэми анахьы­кIэти, ышыпхъу нахьыжъ къыфани, ащ ыпIужьыгъ, ятэ-янэхэр кулакхэу аIуи, революцием илъэхъанэ аукIыгъэх.

Сянэ ышIэщтыгъэп сятэ байхэм къахэкIыгъэу зэрэщы­ты­гъэр, партием къыхафын, джащ фэдэу IофшIэным къыIуагъэкIын алъэкIыщтыгъэ. Шъхьэгъусэ зызэфэхъу­гъэхэр мэзищ нахь мыхъугъэу заор къежьи, сятэ заом ащагъ. Новороссийскэ дэжькIэ «ЧIыгу залэкIэ» зэджэгъэхэ чIыпIэм ащэгъагъ, «Черкес полкым» хэфэгъагъ. ЛIыхъужъэу заозэ къауIагъ, ыко къызэпаути, Геленджик сымэджэщым чIэлъэу сянэ письмэ къыфетхы. Сянэ макIошъ, мэшIокукIэ къещэжьы. Еджэр­къое яунэкъощхэм якIолIэжьхэшъ, ащ щеIазэхэу елъы. НахьышIу зэхъум, ышыпхъу зэригъэлъэгъунэу Пщыжъхьаблэ кIонэу зигъэхьазырыгъ. Сянэ елъэIугъ, «Хьатыгъужъыкъуае умыкIу, укъашIэжьы хъущтэп, ­ухъужьмэ ор-орэу заом бгъэзэжьыщт» риIуагъ. Ау къемыдэIоу кIуагъэ, ышыпхъу зэригъэлъэгъуи Хьатыгъужъыкъуае къекIолIэжьыгъ иIахьылхэм ахэхьанэу. «Кулакым ыкъо шыоу къекIухьэшъ къуаджэм дэт» аIуи къэбар агъэIугъ. Милиционерхэр къэсхи, ыкоу мыхъужьы­гъэм щыныр къикIызэ дащыжьыгъ, къыгъэзэжьыгъэп. Сэ ащыгъум мэзищ хъугъэу сянэ ышъо сыхэлъыгъ. 1943-рэ илъэсым шышъхьэIум и 5-м, сятэ ищыгъынIухыжь мафэ, сыкъэхъугъ. Сызыщыщыр, сыкъызыхэкIыгъэр ари­мыгъэшIэным фэшI сятэжъ ыцIэр Ибрахьимэу сянэ къысиIуагъ, сэри Хьатыгъужъыкъуае сигъэкIуагъэп, саригъэшIагъэп. «УкъызхэкIыгъэр зашIэкIэ, ­пионерми комсомолми уахагъэхьащтэп, сэри партием сыкъыхафыщт» ыIощтыгъ. Симетрикэ зэблихъугъ, сятэ Кобэщэч Индрыс Ибрахьимэ ыкъокIэ итхагъэу къыдихыжьыгъ.

1955-рэ илъэсым ыпкIэ хэмылъэу тыкIонэу къытфагъэхьи, Геленджик, сятэ зыдэлъ къэм, тагъэкIогъагъ.

Сятэ бэрэ сылъыхъугъ, шIэжь тхылъмэ ахэзгъотагъэп, гъэзетэу «Адыгэ макъэми» сытхэгъагъ, ау ащ фэдэу къыхаутыгъэхэм къахэкIыгъэп, ятацIэу сызэрэлъыхъущтыгъэр тэрэзыгъэпти. Скъохэри, сипхъо­рэлъфхэри зэлъыхъохэми къафэгъотыгъэп. Къагъо­тыгъэр Кобэщэч Индрыс ТIахьир ыкъоу къычIэкIыгъ. Сятэ зыщымыIэжьыр бэшIагъэу, документхэу къагъэ­нагъэхэм сэ симетрикэжъэу ахэлъым сызеплъым, сятэ Кобэщэч Индрыс ТIахьир ыкъоу итхагъэу къэнэ­фагъ. Ар къысфэгумэкIыщтыгъэхэм аушъэфыгъ, изэрар къысэкIынэу енэгуещтыгъэхэти. «Тыдэ ущыща?» аIоу къызы­сэупчIхэкIэ, Еджэркъуаеу сэIо. Сэ джы Гъобэкъуае сыщэп­сэу, сыщыщ, илъэс 52-рэ хъугъэу унагъо сис, ­пхъуитф, къорэлъфи 10, пхъорэлъфмэ япхъорэлъфыжьхэу тIу сиIэх, зэкIэ ахэр сиIэпыIэгъушIух. Сисабыймэ сафэраз, сятэ къа­гъо­тыжьыгъ, къырыкIуагъэм икъэбар къысфахьыгъ.

Еджэркъуаемэ РимэкIэ сашIэ, сянэ джары къызэрэса­джэщтыгъэр.

ГЪУКIЭЛI Асыет.

IофшIэным иветеран, народнэ гъэсэныгъэм

иотличник.