«ИкIыжьыгъэхэм якIалэхэр»

Марие ыкIи Виктор Котляровхэм ятхылъ тедза­пIэу Налщык дэтым Къандур Мухьадинэ иIофшIа­гъэу «ИкIыжьыгъэхэм якIалэхэр» зыфиIорэр уры­сыбзэ­кIэ къыщыдэкIыгъ. Ар томи 6 хъурэ сериеу «Черкесская сага» зыфиIорэм иаужырэ тхылъ.

обложка кандурЗэхэугъоегъэ IофшIэгъэшхом тапэкIэ къыхиубытагъэх романхэу «Сабли чечни», «Казбек», «Тройной заговор», «Балкан­ская история», «Революция» зыфиIохэрэр.

Тхылъхэр зытхыгъэхэр адыгэ­хэр зыщыпсэурэ чIыпIэхэм ащы­зэлъашIэрэ тхэкIошхоу ­Къандур Мухьадин. Ащ Кавказым «иорэ­дыIу» раIо. ИлъэсыбэкIэ узэ­кIэIэбэжьымэ ар къызыхэкIыгъэ лIакъор Тыркуем икIыжьы­гъагъ, етIанэ Иорданием унагъор кIожьыгъэ.

Ежь Мухьадин кIэлэ Iэтахъоу Америкэм кIуагъэ, Индианэм ыкIи Калифорнием яуниверситетхэм ащеджагъ. Дунэе ушэ­тынхэмкIэ магистрэм истепень къыратыгъ, етIанэ доктор степе­ныр тарихъымрэ ­экономикэмрэ алъэныкъокIэ къыфагъэшъо­шагъ. Илъэсыбэм къыкIоцI Нью-Йорк ыкIи Лондон ятранснациональнэ корпорациехэм япхыгъэ бизнесым игъэIорышIэн исистемэ Iоф щишIагъ. Ащ дакIоу Голливуд сце­наристэу ыкIи кинорежиссе­­рэу щылэжьагъ, зыщиушэтыгъ. Къандурым композиторэуи зы­къигъэлъэгъуагъ. Ипроизве­де­ние­хэр Урысыем, Инджылызым, Японием ыкIи нэмыкI хэ­гъэгу­хэм ащыIугъэх.

Ау анахьэу Мухьадинэ дуна­им щызэлъязыгъэшIагъэр илитературнэ тхыгъэхэр, анахьэу тарихъ романхэр арых. Ахэр 18 мэхъух. Къэбэртэе-Бэлъкъа­рым Къандур Мухьадинэ иIоф­шIагъэхэм уасэ щафашIыгъ ыкIи 2008-рэ илъэсым «Къэбэртэе-Бэлъкъарым инароднэ тхакIу» зыфиIорэ щытхъуцIэр фагъэ­шъо­шагъ.

«ИкIыжьыгъэхэм якIалэхэр» зыфиIорэ тхылъым ипэублэ ежь авторым къызэрэщитхырэмкIэ, илъэпкъэгъухэм ятарихъ мы тхы­лъым къыщеухы. Я XIX-рэ лIэ­шIэгъум иятIонэрэ кIэлъэныкъо адыгэ лъэпкъэу зичIыгу къэзы­бгынагъэхэм ягукъао мыщ къы­щыреIотыкIы. Илъэсыбэрэ кIогъэ Кавказ заор 1864-рэ илъэсым аухыгъ. Ащ итхьамыкIагъо тхы­лъым къыщиIотагъ.

Томи 6-мэ къадэхьэгъэ къэбархэм илъэсыбэм къыкIоцI ыугъоигъэ материалхэр лъапсэ афэхъугъэх, ахэр научнэ Iоф­шIа­гъэм пэблагъэу гъэпсыгъэх. Авторым къызэриIорэмкIэ, тхылъхэр научнэ IофшIагъэм зэрэпэ­благъэхэм имызакъоу, тхылъеджэм гухахъо хигъотэнэу худо­жественнэ гупшысакIэм пэбла­гъэу тхыгъэх.

«ИкIыжьыгъэхэм якIалэхэр» зыфи­Iорэм я XX-рэ лIэшIэгъум иаужырэ хъугъэ-шIагъэхэр къеубытых. Адыгэхэу Урысыем, Тыркуем, КъокIыпIэ Благъэм е ­Америкэм арысхэм а ­хэгъэгухэм чIыпIэу ащаубытырэр къе­Iуатэ. Герой шъхьаIэхэр —  Алеш, Аскэрбый ыкIи Альберт. Ахэр щыIэ­ныгъэм къыхэхыгъэ цIыфых.

Тхылъ зэтегъэпсыхьагъэу къыдэкIыгъэр ипчъагъэкIэ 1000 мэхъу. Ащ илъэтегъэуцо непэ Налщык игъэпсэфыпIэ комп­лексэу «Акрополь» зыфиIорэм щэкIо.

(Тикорр.).