Культурэр — лъэпкъым игушъхьэ IофшIагъ

Илъэс къэс гъэтхапэм и 25-р, Уры­сыем куль­турэм­кIэ иIофы­шIэхэм я  Мафэу хагъэунэ­фы­кIы. УФ-м и Президент и Уна­шъокIэ шышъхьэIум и 27-м 2007-рэ илъэсым къыщы­кIэ­дзагъэу мы мэ­фэ­кIыр щыIэ хъугъэ.

DSC_7715

Творческэ сэнэхьатхэр зиIэ пстэумэ, шIэныгъэ къодыехэр арымырэу, гупшысэкIэ-хабзэхэр, сэнаущыгъэр, сэмэркъэу дахэр зыхэлъхэм мы мафэр ямэфэ­кIэу алъытэ. Ахэм ащыщых му­зей IофышIэхэу блэкIыгъэр зы­ухъумэхэу ыкIи къэкIощтым фэлажьэхэрэр; тхылъеджапIэхэр, тхыгъэ хэутыгъабэр — тхылъ, журнал, гъэзет, гущыIалъэхэр, энциклопедиехэр — тарихъыр зэкIэ къызщыIотагъэхэр къэзгъэ­гъунэхэрэр; театрэхэр, дунэе классическэ культурэм пэблагъэ тызышIыхэрэр; лъэпкъ культурэ гупчэхэу шэн-хабзэхэр, зэ­хэтыкIэ-шIыкIэхэр зымыгъэ­кIодыхэрэр. Мыхэм зэкIэм зэ­фэдэу культурэр алэжьы, лъа­гъэкIуатэ.

Гъэтхапэм и 25-м, 2016-рэ илъэсым мэфэкI тхылъ къэгъэ­лъэгъонэу «Культура — духовный опыт нации» зыфиIорэр АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ къыщызэIуахыгъ. УФ-м и Къэралыгъо программэу «Культура России на 2012 — 2018 годы» ыкIи АР-м и Къэралыгъо программэу «Адыгеим икультурэ кIэнхэм якъэухъумэн. 2014 — 2016-рэ илъэсхэм» зыфиIохэрэм къадыхэлъытагъэу Iоф­тхьабзэр зэхащагъ.

МэфэкI къэгъэлъэгъоным изэ­хэтыкIэ-гъэпсыкIэ къытегущыIагъ Лъэпкъ тхылъеджапIэм краеведениемкIэ иотдел иIо­фышIэу Хомякова Оксана.

Iофтхьабзэм икъызэIухын хэ­лэжьагъэх Лъэпкъ, ныбжьыкIэ ыкIи кIэлэцIыкIу тхылъеджа­пIэхэм яIофышIэхэр.

МэфэкI тхылъ къэгъэлъэгъо­ным иэкспозициеу «Культура — духовный опыт нации» зы­фиIорэр Iахьи 4-у зэтеуты­гъагъ:

I-рэ пычыгъом «Джырэ Урысыем икультурэ политик» зэре­джагъэхэр. Мыщ къыщагъэлъэ­гъуагъэх культурэм фэгъэхьы­гъэ документхэр, хэгъэгу мэхьанэ зиIэ тхылъхэр. ГущыIэм пае, академикэу Д. С. Лихачевым итхылъитIоу тхыгъэ зэфэшъхьафхэр ыкIи Урысыем икультурэ кIэнкIэ къиIотыкIын­хэр зыдэт томитIур.

Я II-рэ къэгъэлъэгъон пычы­гъор «Хэгъэгу культурэм ихьас» зыфиIорэр ары. Мыщ хэхьэгъэ материалхэм Урысыем итарихъ культурэ ыкIи иискусст­вэ уфагъэнэIуасэ. Тхылъ зэготхэм хэгъэгум иIофышIэ­шхо­хэу культурэр ыкIи искусствэр зылэжьыхэрэр нэм къы­кIагъэуцох. Анахь зэлъашIэрэ музеишхохэу — Московскэ Кремлым и Къэралыгъо музей, Къэралыгъо Эрмитажым, Урысые музеим, Третьяков­скэ галереем ахэр къатегущыIэх. Адыгэ Республикэм ­икультурэ IофшIапIэхэри, ахэм Iоф ащы­зышIэхэрэри, культурэр зыухъу­мэу ыкIи ащ хахъо фэзышIы­хэрэри мы разделым къеIуатэх.

DSC_7700

Я III-рэ Iахьым «ЦIыфхэм гушIуагъор яптыныр» цIэу иIэр. ЗэкIэ тиреспубликэ ит культурэ IофшIапIэхэм яхьылIэгъэ литературэр къыщагъэлъагъо. АР-м культурэмкIэ и Минис­терствэ иунашъохэм, игупшысэ­хэм къапкъырыкIыхэзэ, Адыге­-
им ит культурэ IофшIапIэхэм   — Лъэпкъ тхылъеджапIэм (анахьэу игъэкIотыгъэу), анахь егу­гъоу иIофшIэн зыгъэпсырэ тхылъ­еджэпIэ заулэм, АР-м и Лъэпкъ театрэ, музейхэм, АР-м и Къэралыгъо филармоние, культурэмкIэ АР-м ­илъэпкъ Гупчэ Iофышхоу алэжьырэр хэутыгъэ тхыгъэхэмкIэ, сурэт­хэмкIэ къыщыIотагъ.

Я IV-рэ Iахьым Адыгеим икуль­турэ иIофышIэхэр къыща­гъэлъэгъуагъ. Буклетхэу Iоф­тхьа­бзэхэмкIэ зэхаугъэуцохи къы­дагъэкIыгъэхэр, къэшъокIо ыкIи орэдыIо ансамблышхохэм, куп ныбжьыкIэхэм яколлективхэм ыкIи япащэхэм къатегу­щыIэхэрэр, сурэт кIэракIэхэу а зэкIэ къэзыушыхьатхэрэр щы­олъэгъух.

АР-м и Правительствэ ыкIи и ЛIышъхьэ ахэм сыдигъуи анаIэ зэрэтырагъэтырэр щыхэгъэ­унэфыкIыгъ.

Культурэм иIофышIэхэм я Ма­фэкIэ тхылъ къэгъэлъэгъон инэу Лъэпкъ тхылъеджапIэм къыщызэIуахыгъэм тхьамафэрэ Iоф ышIэщт ыкIи зышIои­гъохэр еплъынхэ алъэкIыщт.

Мамырыкъо Нуриет.

Iэшъынэ Аслъан мэфэкI къэ­гъэлъэгъоным сурэтыр къы­щы­тырихыгъ.