Зэрэдунаеу театр

Iофтхьэбзэ куп зэхэтэу «Театр — время перемен» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу, мэзаем и 12-м Лъэпкъ тхылъеджапIэм творче­скэ зэхахьэ щыIагъ. Ащ къырагъэблэгъагъэх АР-м и Урыс къэралыгъо драмтеатрэу А.С. Пушкиным ыцIэ зы­хьы­рэм иартистхэр ыкIи еджэпIэ зэфэшъхьафхэм ачIэс ныб­жьыкIэхэр. ЛIэужхэм азыфагу непи зэ­пхыныгъэ дахэ зэрилъым ищыс мы творческэ зэ­IукIэгъу фабэр.

DSC_6503Лъэпкъ тхылъеджапIэм иIо­фышIэу Кучмэз Аминэт зэха­хьэр шIуфэс гущыIэкIэ къы­зэIуихыгъ. ЦIыфым изэдэштэ­ныгъэкIэ, икультурэкIэ театрэр зэрэамал иныр къыIуагъ. Искусствэм пэблагъэ тызы­шIырэ театрэм хэти тыгукIэ тызэрэфэщагъэр, зиспектакль гъэшIэгъоныбэ тлъэгъугъэ артистхэм ыкIи ахэм ярежиссер шъхьаIэ непэ тызэраIу­кIэрэм яшIуагъэ къытэкIынэу ылъытагъ.

Урыс театрэм итарихъ кIэкI ыкIи иамал

— Тиреспубликэ итеатрэ анахьыжъмэ ащыщ Урыс драматическэ театрэу А. С. Пушки­ным ыцIэкIэ щытыр, — къыIуагъ мы театрэм литературэ IофшIэнымкIэ иIэшъхьэтетэу, щытхъубэ зиIэу Инна Мирошинам. — Театрэм итарихъ 1900-рэ илъэсым, шэкIогъум и 21-м, Пушкиным инароднэ Унэ къызыщызэIуахыгъэм, къыщежьэу ылъытагъ, сыда пIомэ мы илъэсхэм къащыкIэдзагъэу къэлэ интеллигенцием щыщхэм сценэр агъэфедэщтыгъ, искусствэр къэкIопIэшIоу яIагъ. Ащ ыужыIоу, 1936-рэ илъэсым, партием и Адыгэ хэку Коми­тет иуна­шъокIэ Мыекъуапэ драматическэ театрэр щызэха­щэгъагъ. Театрэм ишэн-хэбзэ уцугъэхэр пхырыщыгъэнхэмкIэ зэлъашIэрэ режиссерхэу Ахэ­джэго Мэ­джыдэ, Михаил Лотковым, Тхьа­кIумэщэ Налбый, Александр Романовскэм, Иван Кошелевым, Павел Ширшовым, Нина Старец, нэмыкIхэми яшIо­гъэшхо къызэрэкIуагъэр къы­Iуагъ. Непэ театрэм ирепертуар урыс, советскэ ыкIи Iэ­кIыб-европейскэ классикэм яспектаклипшI пчъагъэ зэрэхэтыр кIигъэтхъыгъ.

DSC_6512Шекспир ыкIи Шиллер ятра­гедиехэм къащегъэжьагъэу, Пушкиным, Грибоедовым, Ост­ровскэм япроизведениехэмкIэ кIэкIыжьэу театрэм Iоф­шIэ­гъэ ин зэриIэр игущыIэ къы­хигъэ­щыгъ. Джырэ лъэхъаным АР-м и Урыс къэралыгъо драмтеатрэ АР-м искусствэхэм­кIэ иза­служеннэ IофышIэ­шхоу Николай Иванченкэр зэрипащэр, театрэ сценэм щытхъу­цIэ инхэр къэзылэ­жьы­гъэ артисткэу Галина Гафт, АР-м илъэпкъ артистхэу А. Конюхо­выр, В. Смолиныр, АР-м иза­служеннэ артистэу, урыс теат­рэм ирежиссер шъхьаIэу Роман Корчага зэрэтетхэр, ахэм щысэ атырахэу лIэуж зэфэ­шъхьафхэр къызэрэзэкIэлъы­кIохэрэм ягугъу къышIыгъ. Урыс къэралыгъо драматическэ театрэу А.С. Пушкиным ыцIэ зы­хьырэр иамал-лъэкI къыушыхьатэу театрэ зэнэкъокъухэу «Кубань театральная», Темыр Кавказым ит урыс теат­рэхэм язэнэкъокъу ыкIи шъо­лъыр фестивалэу «Комплимент» зыфиIоу Новочеркасскэ щыкIуагъэм зэрахэлэжьагъэр, ифэшъошэ щытхъур къызэрэрапэсыгъэр Мирошинам къы­Iотагъэх. Игуапэу АР-м и Урыс къэралыгъо драмтеатрэ иартистхэу Iофтхьабзэм хэлажьэ­хэрэм гущыIэр афигъэзагъ.

Орэдхэр, усэхэр агъэжъынчыгъэх

Театрэр гум шъхьапэ фэ­зы­шIырэр артистхэр плъэгъу­хэу, зэхэпххэу, уапашъхьэ ит­хэу яIофшIагъэкIэ, якъулайны­гъэкIэ къызэрэбдэгущыIэхэрэр ары. ЗэIукIэгъу-зэхахьэр Ост­ровскэм ипьесэ пычыгъокIэ къызэIуахыгъ театрэм ирежиссер шъхьаIэу Роман Корчагэ­рэ артисткэу Татьяна Сучковамрэ. ШIулъэгъур цIы­фымкIэ псэпыгъэкIэжьэу зэрэщытыр та­къикъ зыхы-зыблым ахэм къы­­плъагъэIэсэу къыра­IотыкIыгъ. Драматургым иIэпэ­Iэсэныгъи, ар ежь артистхэм зэрэзэха­шIэ­рэри нэм къыкIагъэ­уцуагъ. Адыгеим ­изаслуженнэ артистэу Владимир Ивановым игитарэ фэIэрыфэгъоу романс­хэр ыкIи урыс лирическэ орэд­хэр къыIуагъ, цIыфхэри бэрэ Iэгу афытеуагъэх.

DSC_6517Артист ныбжьыкIэхэри ­чанэу зэIукIэгъум хэлэжьагъэх. Оксана Светловар Марина Цве­таевам иусэ, УдыкIэко Ислъам адыгабзэкIэ Лермонтовым иусэ къызэряджагъэхэм IэпэIэсэны­гъэр къыхэщыщтыгъ.

Илъэс 40-м къехъугъэу сценэм тет Валерий Смолиным игущыIэ шъхьафит псалъэ го­Iу­гъэ, гъэсэпэтхыдэ зэкIагъ. Зэ­лъашIэрэ артистыр усакIоу Жэнэ Къырымызэ кIэ­лэцIы­кIу­хэм апае ытхыгъэ усэ­хэм ащыщ­хэм игуапэу къяджагъ. Ахэр Хэгъэгум, ным, цIы­фы­гъэм афэ­гъэхьыгъагъэх.

Урыс драмтеатрэм ирежиссер шъхьаIэу Роман Корчага театрэр щыIэныгъэ зэрэфэ­хъу­гъэр кIэкIэу къыIотагъ. ИкIы­гъэ илъэсым Iофэу ашIагъэм, спектаклэу агъэуцугъэхэм, му­­радэу яIэхэм ягугъу къы­шIыгъ, театрэр зыфыщыIэр еплъырэ цIыфхэр арэу зэрэщы­тыр къы­кIигъэтхъыгъ. Мэзаем къагъэ­лъэгъощт спектаклэхэу «Моя роль», «Барская спесь», «Тетка Чарлия», нэмыкIхэми цIыф­хэр аригъэ­блэгъагъэх.

КIэух зэфэхьысыжьхэр

Творческэ зэIукIэгъур гъэ­шIэгъонэу, фэбагъэ хэлъэу кIуагъэ. НыбжьыкIэхэу Iоф­тхьабзэм хэлажьэхэрэм зы­гъэгумэкIырэ упчIэхэмкIэ артистхэм зафагъэзагъ: «артист сэнэхьатыр къыхэпхынэу зэрэхъугъэр», «укIэгъо­жьырэба?», «лэжьапкIэр макIэба?», «Сыда театрэр ыкIи сыда ар зыфыщыIэр?», нэмыкIхэмкIи.

Артист IэпэIасэу Валерий Смолиным къызэриIуагъэу, «те­атрэр — гум изытет, къыо­шIэкIыгъэ пстэуми зэдэштэны­гъэрэ щэIагъэрэ уиIэу уадэ­псэуным уфэзыгъэсэрэ Iоф дах». «Гур зыгъэразэрэм — музыкэм, къашъом, усэным, зы­къэшIын-зыкъэгъэлъэгъоным, лэ­жьапкIэр мыбэу, охътэ бэдэ­дэ — щыIэныгъэр — атекIуа­дэми, пшъхьэкIэ узылъещэмэ, пы­Iу­хьэнчъэу уфэлэжьэщт», — аIуагъ. Искусствэр, театрэр — цIыфлъэпкъымкIэ жьыкъэщэгъу гуапэу, гур зыузэнкIэу, псэм ифабэ хэзыгъахъоу зэрэгъэпсы­гъэхэр творческэ зэIукIэгъум щы­кIагъэтхъыгъ. НыбжьыкIэ нэ­плъэгъу зэIухыгъэхэми рэзэ­ны­гъэр къакIэщыщтыгъ.

Мамырыкъо Нуриет.

Сурэтхэр Iэ­шъынэ Аслъан Iофтхьабзэм къыщытырихы­гъэх.

DSC_6501