Нэбгыри 142-мэ IофшIапIэ агъотыгъ

Тинепэрэ щыIакIэ тызыщыри­хьылIэ­рэ гумэкIыгъохэм ащыщ цIыфхэм IофшIэн зэрамыгъотырэр. Нахьыжъхэм ямызакъоу, ныбжьыкIэхэу апшъэрэ гъэсэныгъэ зиIабэмэ ясэнэхьат рылэжьэнхэу амал аIэп. Ушъхьагъу ­хъурэр зэфэшъхьаф, зэмкIэ предприятиехэр, заводхэр банкрот мэхъухэшъ, зэфашIыжьых, адрэмкIэ — лэжьэрэ IофшIапIэхэм икъущт нэбгырэ пчъа­гъэр аштэгъах…

DSC_0011Мы лъэныкъомкIэ Шэу­джэн районым иIофхэм язытет зыщыдгъэгъуазэмэ тшIои­гъоу цIыфхэм IофшIэн ягъэ­гъотыгъэнымкIэ гупчэм ипащэу Цэй Казбек бэмышIэу зыIудгъэкIагъ.

— IофшIэн ядгъэгъотын закъор арэп тигупчэ ипшъэ­рылъыр, — къеIуатэ ащ. — ЛъэныкъуитIоу гъэзагъэу Iоф тэшIэ: IофшIэныр зышIокIо­дыгъэхэмрэ IофшIэн язытыхэрэмрэ тинэплъэгъу итхэу. Нахь зэхэфыгъэу къэпIон зыхъукIэ, зымэ нахь псын­кIэу IофшIэн агъоты ашIои­гъу, адрэхэр къякIущт Iоф­шIа­пIэхэм аштэнэу фаех. Мыщ дакIоу программэ гъэнэфагъэхэр тиIэхэу Iоф тэшIэ.

2015-рэ илъэсыр пштэмэ, къэралыгъо фэIо-фэшIэ зэфэшъхьафхэр зищыкIэгъэ нэбгырэ 1863-рэ гупчэм къеолIагъ. Ащ щыщэу Iоф­шIапIэхэм къякIущт Iо­фышIэхэу зылъыхъухэрэ нэ­бгырэ 286-рэ учетым ха­гъэуцуагъ, 225-мэ IофшIэн яIэп. Гупчэм иIофшIэн изэфэхьысыжьхэм къызэ­ра­гъэлъэгъуагъэмкIэ, хъулъфыгъэхэр нахь чанэу Iоф­шIэн лъыхъухэ хъугъэ (процент 55,6-рэ), бзылъфы­гъэхэр нахь макI (процент 44,4-рэ).

Гупчэм ыпкIэ хэмылъэу фэ­Iо-фашIэхэр афегъэцакIэх, Iоф зышIэшъущтхэр дэ­гъоу ыкIи игъом къыхехых. Щылэ-тыгъэгъэзэ мазэхэм къа­кIоцI нэбгыри 142-мэ IофшIэн къафагъотыгъ. Нэ­бгырэ 210-м IофшIэн ямыIэу алъытагъ. Джащ фэдизмэ социальнэ ахъщэ тынхэр аратыгъэх.

2016-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу зигу­гъу къэтшIырэ къулыкъум Iоф­шIэн зимыIэ нэбгыри 186-рэ щатхыгъ.

Цэй Казбек къызэри­Iуа­гъэмкIэ, республикэм иминистрэхэм я Кабинет иуна­шъоу «АР-м икъэралыгъо программэу «ЦIыфхэм Iоф­шIэн ягъэгъотыгъэныр» зы­фиIоу 2014 — 2018-рэ илъэс­хэм ателъытагъэр гъэ­цэкIагъэ хъуным пае Шэу­джэн районым иадминистрацие Гупчэр игъусэу ­чанэу Iоф зэдашIэ. Программэм пшъэрылъ зэфэшъхьаф­хэр къыделъытэх. Ахэм ащыщхэм ягугъу къэтшIын.

ЫпкIэ зыхэлъ общественнэ IофшIэнхэм язэхэщэн. Ахэм нэбгыри 101-рэ ахэлэжьагъ.

Зыныбжь имыкъугъэхэу, илъэс 14-м къыщегъэжьагъэу 18-м нэс, еджэгъу лъэ­хъаным ыуж уахътэ зиIэ нэбгырэ 59-мэ пIэлъэ гъэ­нэфагъэкIэ IофшIэн ара­гъэгъотыгъ.

Гупчэм ынаIэ лъэшэу зы­тыригъэтыхэрэм ащыщых са­­быибэ зыпIурэ ыкIи шъхьэзэкъо ны-тыхэу, сэкъатныгъэ зиIэхэу, кIэлэцIыкIу ибэхэу IофшIэным икъэгъотынкIэ къин хэтхэр.

— Сэнэхьат къыхэхы­ным­кIэ, профессиональнэ егъэ­джэнымкIэ тиIофшIапIэ Iэ­пы­Iэгъу афэхъу, — къеIуатэ къулыкъум ипащэу Цэй Казбек. — Ащ фэдэ фэIо-фашIэр нэбгыри 167-мэ афэдгъэцэкIагъ.

Шэуджэн районым цIыф­хэм IофшIэн ягъэгъоты­гъэнымкIэ и Гупчэ IофшIэн шъхьаIэу ыгъэцакIэхэрэм ащыщ IофшIапIэ къы­зэIузыхы зышIоигъохэм егъэ­жьэ­пIэшIу афашIыныр. Нэбгыри 6-мэ ащ фэдэ IэпыIэгъоу аратыгъэм ишIуагъэкIэ, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ (былымхъуныр, чIыгулэ­жьы­ныр, сатыушIыныр) унэе Iоф­шIапIэхэр къызэIуахыгъэх. Ащ сомэ 58800-рэ пэIухьагъ.

Непэрэ лъэхъанэ зыфэдэм елъытыгъэу ермэлыкъэу зэхащэхэрэр зэрэрагъэ­кIо­кIырэ шIыкIэми тылъыIэсыгъ. Илъэсым къыкIоцI ермэлыкъ инитIу культурэм и Унэ щызэхащэ. IофшIэпIэ чIыпIэхэмкIэ Урысые банкыр къызфагъэфедэзэ, Iоф­шIэн язытыхэрэри, республикэм гъэсэныгъэмкIэ иучреждениехэм ялIыкIохэри къырагъэблагъэх. Гупчэм иучет хэтхэри, хэмытхэри, я 9 — 11-рэ классхэм арысхэри ермэлыкъым къы­ра­щалIэх. ЛъэныкъуитIури зэ­IокIэ, зэдэгущыIэ, зэзэгъы.

Мы Iофтхьабзэхэм ныб­жьыкIэхэм къыхахыщт сэ­нэ­хьатымкIэ лъэшэу яшIуагъэ къэкIо. IофшIэн зиIэхэу, ау ар зэблэзыхъу зышIои­гъохэри ермэлыкъым хэда­Iох. Краснодар краим зэзэгъыныгъэ Гупчэм ды­риIэу, IофшIэпIэ чIыпIэ нэкIэу яIэхэр зыфэдэхэр къафа­гъэхьых. Ащ лэжьапкIэу къа­ратыщтыр, нэмыкI псэукIэ амалэу ара­гъэгъотыщтхэр игъусэх. Зыгу рихьырэр ма­кIошъ, къэлажьэ.

Къыхэгъэщыгъэн фае, адрэ районышхохэм афэ­мыдэу, Шэуджэн районым Iоф зышIэу къинэгъэ предприятиер макIэ. Арышъ, цIыф­хэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр къафэбгъотыныр IэшIэ­хэп. Арэу щыт нахь мы­шIэми, IофшIэпIэ чIыпIэхэр къэзытыхэрэм Гупчэм гъусэныгъэ адыриIэу мы гу­мэкIыгъор нахь тэрэзэу зэ­рэзэшIуахыщтым ыуж ит. Игъом ищыкIэгъэ къэбарыр цIыфхэм алъегъэIэсы.

Iэшъынэ Сусан.

Сурэтым итыр: Цэй Казбек.