Орэдыр янасып икъэкIуапI

Орэдыр зигъусэм ищыIэныгъэ нахь гъэшIэ­гъон мэхъу. Адыгэ Республикэм и Къэралы­гъо филармоние итворческэ купхэм япчыхьэ­зэхахьэхэм пIуныгъэ мэхьанэу яIэм лIэужхэр зэрепхых.

Республикэм и Къэралыгъо филармоние икамернэ музыкальнэ куп 2019-рэ илъэсым концертэу къытыгъэхэр гум шIу­кIэ къинэжьыгъэх. Адыгэ Рес­публикэм имэфэкI мафэ, бжыхьэм, шIулъэгъум, хэгъэгум ихъу­гъэ-шIагъэхэм афэгъэхьыгъэхэ пчыхьэзэхахьэхэр щыIэныгъэм дештэх, цIыфым игъэсэныгъэ фэIорышIэх.

Къэралыгъо филармонием иорэдыIохэу Баджэ Дзэхъанрэ Нэгъой Маринэрэ республикэм щыцIэрыIох. Филармонием исимфоническэ оркестрэ игъусэхэу классикэм хэхьагъэхэ орэдхэр, Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм аусыгъэхэр къаIох.

ЦIэрыIохэм аусыгъэхэр

— ТхакIоу Жэнэ Къырымызэрэ композиторэу Тхьабысымэ Ума­рэрэ зэдаусыгъэ орэдхэр цIыфхэм зэлъашIэх, — къеIуатэ филармонием икамернэ музыкальнэ куп ипащэу Вера Пособиловам. — Шъэожъ Розэ, Баджэ Дзэхъан, Нэгъой Маринэ, нэмыкIхэм къаIохэрэ орэдхэр гум щыщ хъугъэх. Анахьэу къы­хэзгъэщырэр непэрэ ныбжьыкIэхэм ащ фэдэ орэдхэр зэра­шIо­гъэшIэгъонхэр ары.

2019-рэ илъэсым Жэнэ Къырымызэрэ Тхьабысымэ Умарэрэ яюбилейхэр игъэкIотыгъэу рес­публикэм щыхагъэунэфыкIыгъэх. Филармонием щызэхащэгъэ концертым Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ артисткэу Баджэ Дзэхъанэ, Адыгеим инароднэ артисткэу Нэгъой Маринэ хэлэжьагъэх.

— Адыгэхэм яшэн-хабзэ фэгъэхьыгъэ орэдэу Жэнэ Къы­рымызэрэ Сэмэгу Гощнагъорэ зэдаусыгъэр егъашIи жъы хъущтэп, — къеIуатэ Баджэ Дзэ­хъанэ. — ПIуныгъэ кIуачIэу ащ хэлъыр цIыфхэм къагурэIо. Орэдыр адыгэхэм ямызакъоу, урыс­хэм, къэндзалхэм, фэшъхьаф лъэпкъхэм яартистхэм агъэ­жъынчы.

Урысыем изаслуженнэ артисткэу, Адыгеим инароднэ артисткэу Шъэожъ Розэ орэдхэу тамэ зэритыгъэхэр гум щыщ хъугъэх. «О унитIу», «Синан», «Орэдыр о зигъэгъус», фэшъхьафхэри лъэпкъ искусствэм ибаиныгъэх.

— «Синанэр» къасIо зыхъукIэ, дунаим тет ныхэр къысэдэIухэу къысщэхъу, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Адыгеим инароднэ артисткэу Нэгъой Маринэ. — АгъэшIагъэм емылъытыгъэу орэдыр хъулъфыгъэхэм, бзылъфы­гъэхэм, кIэлэцIыкIухэм къызэраIорэм сегъэгушхо. Орэдым ипIу­ныгъэ кIуачIэ щыIэныгъэм щыпхыращы.

Нэгъой Маринэ ыпхъухэу Азэрэ Бэлэрэ искусствэр къыхахыгъ. Зэшыпхъу орэдыIохэр янэ игъусэхэу зы орэдыр къы-зэдаIоуи къыхэкIы. Азэ илъэси 10-м итыгъ Адыгэ Республикэм и Къэ­ралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» едэIоу, лъэпкъ орэдхэр мэкъэ IэтыгъэкIэ къыхидзэхэу зырегъажьэм.

— Макъэр къабзэу, гущыIэхэр къыбгурыIохэу Нэгъой Азэ орэдым урегъэдэIу, ансамблэм къы­Iохэрэ орэдхэм якупкI къызэIуихыным фэгъэсагъ. Ижъырэ орэд­хэри, лъэпкъ гупшысэр зыхэлъхэу джырэ уахътэм аусыгъэхэри Азэ мэкъэ хэхыгъэкIэ цIыфхэм алъегъэIэсых, — къеIуатэ Урысыем, Адыгеим янароднэ артистэу, композиторэу Дмитрий Шостакович ыцIэкIэ агъэнэфэгъэ шIухьафтыныр къызыфагъэшъошагъэу Нэхэе Аслъан.

Нэгъой Бэлэ зэлъашIэхэрэ орэдыIохэу Шъэожъ Розэ, Нэхэе Тэмарэ, нэмыкIхэм ярепертуар къыхэхыгъэхэр къеIох. Бэрэтэрэ Хьамидэрэ КIыргъ Юрэрэ зэ­даусыгъэ «Бжыхьэ шIулъэгъум» ятIонэрэ жьыкъэщэгъур Бэлэ ритыжьыгъэу мэкъэ чъэпхъыгъэ­кIэ тырегъэдэIу.

Сергей Пособиловыр музыкант цIэрыIу, IупэпщынэмкIэ орэдышъохэр къырегъаIох. Хэ­гъэгум, дунаим зэнэкъокъухэу ащыкIуагъэхэм къащыдихыгъэ щыт­хъуцIэхэм Адыгэ Республикэм щытхъур къыфахьы. Сергей Трут­невыр орэдыIо ныбжьыкI. Эст­радэм нахь фэщагъэми, шIэжь орэдхэр игунэсых. Артистым инэшанэхэр дэгъоу егъэфедэх.

Наталья Амельченкэр, Анно Шапоровар, Никита Гнидиныр, нэмыкIхэри камернэ музыкальнэ купым хэтых.

ЕджакIохэу Татьяна Арютю­новар, София Дряхловар, София Кочневар артист цIэрыIохэм акIырэплъых. Нэгъой Маринэ зэрилъытэрэмкIэ, ахэри шIэхэу искусствэм щытшIэщтых.

Жэнэ Къырымызэ «Орэдыр о зигъэгъус» зыфиIоу ытхыгъэм мыщ фэдэ гущыIэхэр хэтых.

Орэдыр о зигъэгъус,
Орэдыр о зигъэкIас.
ЗикIасэр насыпышIощт,
Зигъусэр гушIом хэтыщт.

Орэдым цIыфыр епIу, щыIэныгъэм фегъасэ, филармонием ика­мернэ музыкальнэ куп хэтхэр, филармонием иорэдыIохэу Баджэ Дзэхъан, Нэгъой Марин, нэмыкI­хэри джырэблагъэ республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» рагъэблагъэхи, щытхъу тхылъхэр аратыжьыгъэх. Адыгэ Хасэм итхьаматэ игуадзэу Бэ­гъушъэ Алый, Хэсашъхьэм хэтэу Къэзэнэ Юсыф артистхэм афэгушIуагъэх, Жэнэ Къырымызэрэ Тхьабысымэ Умарэрэ яюбилейхэм яхьылIэгъэ зэхахьэхэм чанэу зэ­рахэлэжьагъэхэм фэшI лъэшэу зэрафэразэхэр хагъэунэфыкIыгъ.

ФортепианэмкIэ къадежъыурэ Набэкъо Бэлэ иIэпэIэсэныгъэ ты­щыгъуаз. ОрэдыIохэм ар аде­жъыузэ искусствэм лъагъоу щы­пщырищырэр щыIэныгъэм шIукIэ къыхэнэжьыщт.

Нэгъой Маринэ фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэ непэ къэралыгъо филармонием щыкIощт.

ЕМТIЫЛЪ Нурбый.